Vakantie aan het water

Historie

In 2014 was de Pastorie  betrokken bij de Open Monumentendag, waarbij onderstaande hand-out werd uitgedeeld.

Hervormde Pastorie – Rijksweg 129 te Jirnsum.

Als er één architect zijn stempel op het dorp Jirnsum heeft gedrukt, dan is het Jacob Ruurds Nijdam ( 1847 – 1897) geweest. Hij was telg uit een boerenfamilie die eeuwenlang in het dorp heeft gewoond. Jacob had zelf geen aspiraties om het beroep van zijn voorvaderen uit te oefenen. Hij kon goed leren en volgde, nadat hij bij een architect in Leeuwarden in de leer was geweest, een opleiding bouwkunde in Groningen.

Nijdam ontwikkelde zich na zijn studie tot een veelzijdig architect. Zijn eerste bouwwerk in Jirnsum was een ruime woning aan de Rijksweg, waar hij met zijn vrouw Wobbina en dochter Tetje ging wonen. Later ontwierp hij in het dorp nog een aantal particuliere woonhuizen, de Nederrlands Hervormde kerk (1877), de lagere school met ambtswoning voor de hoofdonderwijzer (1877), een stelpboerderij aan de Kerkeburen (1878), de Doopsgezinde pastorie (1878) en de zuivelfabriek met directeurswoning (1888).

Het laatste bouwwerk dat naar ontwerp van Nijdam in Jirnsum werd gebouwd, is de Hervormde Pastorie. De woning was bestemd voor zijn vriend Ds. Herman Dingemans en werd opgetrokken in de tuin van de toenmalige dokterswoning. Nadat de pastorie in 1889 was voltooid, nam de huisarts zijn intrek in de oude pastorie, iets verderop aan de Rijksweg. Op de plaats waar de pastorie is gebouwd, stond eerder het woonhuis van de Jirnsumer scheepsontwerper en grietenij-secretaris Folkert van Loon. De prachtige schoorsteenmantel uit Italiaans Portoro-marmer die in het huis is aangebracht, is oorspronkelijk uit Van Loon’s woning afkomstig. De bouw van de pastorie werd eind 1888 aanbesteed. In de kerkraadsnotulen is te lezen: “door kerkvoogden [is] besloten een nieuwe pastorie te bouwen in den tuin, vroeger behoord hebbende bij het huis bewoond door de heer M. Oosterhaven, thans in eigendom behoorende aan de heer S. Hoekstra, welke tuin voor dit doel verkrijgbaar is”. De plaatselijke katholieke aannemer Anne Yge Damsma was met f 6.399,– de laagste inschrijver op het bestek en werd daardoor de uitvoerder.
Het ontwerp van de pastorie is wat a-typisch voor zijn tijd. Aan het einde van de negentiende eeuw werden veelal klassieke pastoriewoningen gebouwd, met een centrale gang met ruime kamers aan weerszijden. In Jirnsum is voor een andere indelingen gekozen en is de woning veel rijker gedecoreerd dan de meeste andere Friese Pastorieën.

De a-typische indeling heeft te maken met de kromming in de rivier de Boorne, die vlak achter het huis loopt. Door het aanbrengen van een centrale gang in zowel noord-zuidelijke als oost-westelijke richting, heeft de Jirnsumer pastorie in alle richtingen – naar de kerk en ook over het water – een prachtig uitzicht gekregen.

De pastorietuin, voorzien van schelpenpaden en tuinbeelden in landschapsstijl, liep door tot voor de Hervormde Kerk.

Vakantie aan het water boeken?

Tjalling en Tineke Gerber

Voor inlichtingen en reserveringen
kunt u ons bereiken:

Rijksweg 129
9011 VD Jirnsum (Fr)

+31 (0)566 - 601171
+31 (0)6 2223 2229
info@depastorie.com